Ruimtelijke ontwikkelingen Berkendonk

Helmond is een groeiende stad. Dat vraagt om voldoende werkgelegenheid en goede voorzieningen. Een van de behoeften is een mooie locatie waar natuur en recreatie hand in hand gaan, en waar ruimte is voor het organiseren van grotere evenementen. In het recreatiegebied Berkendonk mogen in het nu geldende bestemmingsplan al evenementen worden georganiseerd. Door de ligging van het terrein, de goede bereikbaarheid en de aantrekkelijke omgeving is het gebied uitstekend geschikt voor het organiseren van grotere evenementen. Daarom willen we onder bepaalde voorwaarden ook grotere evenementen hier toestaan. Deze voorwaarden zijn opgenomen in het locatieprofiel van de Ruimtelijke Visie Berkendonk.  In het basisscenario is ruimte voor in totaal jaarlijks 14 evenementen met de volgende bezoekersindeling:

• Categorie 1 = 6 evenementen (< 5.000 bezoekers)
• Categorie 2 = 5 evenementen (5.000 – 10.000 bezoekers)
• Categorie 3 = 3 evenementen (10.000 – 20.000 bezoekers)

Al in de Structuurvisie Centrumgebied Groene Peelvallei 2011, de Structuurvisie Helmond 2030 uit 2013 en in onze Ontwerp-Omgevingsvisie is Berkendonk aangewezen als gebied waar realisatie van intensieve leisure ontwikkelingen mogelijk zijn. Dit betekent dat er grootschalige recreatie- en vrijetijdsvoorzieningen (zoals een recreatiegebied en evenementen) ontwikkeld mogen worden.

In het geldende bestemmingsplan Berkendonk I is al in 2013 vastgelegd dat er evenementen georganiseerd mogen worden. Op 18 oktober 2022 is de zuidzijde van Berkendonk definitief aangewezen als evenemententerrein door college van B&W.

Het eerdere bestemmingsplan was niet specifiek over de precieze locatie waar evenementen mochten plaatsvinden. In de praktijk werden er evenementen georganiseerd aan de noordkant van de plas en dit betrof evenementen met groeiambities. Het bestemmingsplan Berkendonk I geeft wel het kader wat voor soort evenementen mogelijk zijn.

In de categorieën 1 en 2 zijn evenementen onbeperkt toegestaan, zonder maximum. Evenementen in categorie 3 kennen een maximum van 2 evenementen per jaar.

• Categorie 1 = evenement met onversterkte, dan wel licht versterkte (straat)muziek, achtergrondmuziek en beperkte spreekinstallaties, met een maximale gevelbelasting van 75 dB(A) en maximaal 10.000 bezoekers gelijktijdig.
• Categorie 2 = evenement met spreekinstallaties, versterkte (live)muziek, orkest, taptoe etc., met een maximale gevelbelasting van 80 dB(A) en maximaal 10.000 bezoekers gelijktijdig. Een evenement duurt maximaal 8 dagen, niet noodzakelijkerwijs aaneengesloten.
• Categorie 3 = Evenementen in de categorie 3 zijn toegestaan tot een maximum van 2 per jaar en maximaal 3 dagen aaneengesloten, met een maximale gevelbelasting van 85 Db(A) en waar meer dan 10.000 bezoekers gelijktijdig aanwezig kunnen zijn.

Evenementen aan de noordzijde zitten te dicht tegen de natuur aan. Dit gebied is onderdeel van het Natuurnetwerk Brabant, een netwerk dat natuurgebieden in Brabant met elkaar verbindt. Daarnaast is de noordzijde niet goed bereikbaar voor veiligheidsdiensten, en zit deze locatie dicht tegen de wijk Rijpelberg aan. Dit zorgt ervoor dat er geen ruimte is voor evenementen om door te kunnen groeien. De zuidzijde van Berkendonk kent deze beperkingen niet. De zuidzijde biedt naast ontwikkeling van een evenemententerrein ook kansen voor natuur- en landschapsontwikkeling en uitbreiding van recreatieve voorzieningen, zoals wandel- en fietspaden en speel- en sportvoorzieningen. Met het uitwerken van de Ruimtelijke visie Berkendonk hebben we deze kansen zichtbaar gemaakt.

Binnen de kaders van bestemmingsplan Berkendonk I zijn er al evenementen mogelijk aan de zuidzijde. Dit gaat over het perceel dat direct grens aan de N270. Dit terrein is al gebruikt voor evenementen. Zo heeft het circus er in 2023 gestaan. Alleen is de ondergrond van het terrein op dit moment niet geheel geschikt voor het houden van evenementen. We onderzoeken of er vooruitlopend op de planologische procedures al maatregelen op de ondergrond uitgevoerd kunnen worden zodat evenementen hier in 2026 wel mogelijk zijn (binnen het geldende bestemmingsplan). Dit is vooruitlopend op de planologische procedures die in 2026 worden doorlopen. De planologische procedures duren naar verwachting 1 tot 2 jaar.

Onderdeel van de Ruimtelijke visie Berkendonk is een programma van eisen (hoofdstuk 4). In het programma van eisen geven we aan welke eisen de gemeente stelt aan toekomstige evenementen. Deze kaders hebben we op hoofdlijnen uitgewerkt in een locatieprofiel voor evenementenlocatie Berkendonk. In dit locatieprofiel leggen we voor zowel het basisscenario als het groeiscenario het maximaal aantal evenementen, het geluidsniveau en de herstelperiode tussen evenementen vast. Hierbij is rekening gehouden met de wensen van omwonenden, welke zijn opgehaald tijdens het participatietraject.

In het locatieprofiel is opgenomen dat we in het basisscenario maximaal 14 evenementen per jaar toestaan. Daarbij geldt de volgende indeling:

• Categorie 1 = 6 evenementen (< 5.000 bezoekers)
• Categorie 2 = 5 evenementen (5.000 – 10.000 bezoekers)
• Categorie 3 = 3 evenementen (10.000 – 20.000 bezoekers)

Twee jaar na de invoering van dit basisscenario zal een evaluatie plaatsvinden, gebaseerd op praktijkervaringen met het gebruik van het basisscenario. Een belangrijk onderdeel van deze evaluatie is een participatieproces, waarin inwoners en betrokken belanghebbenden hun ervaringen kunnen delen. Op basis van de evaluatie wordt besloten óf en op welke manier wij het groeiscenario verder ontwikkelen

Mochten we verder ontwikkelingen naar het groeiscenario, dan is er ruimte voor maximaal 12 evenementen per jaar. Daarbij geldt de volgende indeling:

• Categorie 1 = 6 evenementen (< 10.000 bezoekers)
• Categorie 2 = 4 evenementen (10.000 – 20.000 bezoekers)
• Categorie 3 = 2 evenementen (20.000 – 30.000 bezoekers)

Voor de totstandkoming van de Ruimtelijke visie Berkendonk is in 2023 en 2024 een breed participatietraject doorlopen. Bewoners, bedrijven en andere belanghebbende partijen zijn uitgenodigd voor verschillende bijeenkomsten. Er zijn gesprekken gevoerd met diverse doelgroepen, waaronder bewoners van Rijpelberg, grondeigenaren, evenementenorganisaties, lokale verenigingen (zoals de windsurf- en zeilvereniging en de duikvereniging), buurgemeenten Deurne en Gemert-Bakel, Waterschap Aa en Maas, Natuur Platform Helmond en betrokken inwoners.  De ideeën en suggesties die tijdens het participatietraject zijn gedeeld hebben we verder uitgewerkt, en we hebben onderzocht welke functies we ruimtelijk kunnen inpassen. Indien mogelijk hebben we de ingebrachte ideeën meegenomen in de uitwerking van het landschappelijk ontwerp.

In de ontwerpfase werken we met een klankbordgroep. Hierin zit een vertegenwoordiging van de belanghebbenden in het gebied. Dit zijn: Belangengroep Rijpelberg, scouting Rijpelberg, fietsersbond, Joong, gebruiker van de sporttoestellen op Berkendonk, inwoners Rijpelberg en Brouwhuis, inwoners van het projectgebied, wijkraad Brouwhuis, wandelnetwerk en Natuur Platform Helmond.

De klankbordgroep komt tijdens het ontwerptraject meerdere malen bij elkaar om input te leveren voor het ontwerp. Als afronding van dit ontwerptraject, organiseren we in januari 2026 een brede participatiebijeenkomst voor alle geïnteresseerden om het voorlopig ontwerp te bekijken en hierover vragen te stellen.
Gemeente Deurne en gemeente Gemert-Bakel zijn betrokken bij zowel het proces van de ruimtelijke visie als bij het ontwerpproces.

Bij de uitwerking van het landschappelijk ontwerp stellen we een detailraming op. In deze raming kijken we zowel naar de realisatie van de ambities met middelen die zijn opgenomen in de gemeentelijke begroting, als naar mogelijkheden voor externe cofinanciering, bijvoorbeeld voor natuur- en landschapsontwikkeling. Gezien de omvang van deze gebiedsontwikkeling is het (financieel) niet haalbaar om het gehele gebied in één keer te ontwikkelen. Komende jaren willen we recreatiegebied Berkendonk dan ook in verschillende fasen tot uitvoering brengen, waarbij we ook de mogelijkheden voor cofinanciering nader uitwerken. Het college neemt in februari 2026 een besluit over de financiële raming van fase 1.

Terugblik op het proces*:

• Okt 2021: Vaststelling proces ontwikkeling Berkendonk door college van B&W.
• Okt 2022: Zuidzijde Berkendonk gekozen als locatie.
• Mei–dec 2023: Breed participatieproces voor concept ruimtelijke visie.
• Apr 2024: Vaststelling concept ruimtelijke visie door college van B&W.
• Mei-juli 2024: Concept ruimtelijke visie ter inzage.
• Jan 2025: Ruimtelijke visie en Nota van zienswijzen vastgesteld door college van B&W.

*Voor alle genomen besluiten geldt dat de gemeenteraad is geïnformeerd door middel van raadsinformatiebrief.

Vooruitblik op het proces*:

• Juni 2025-feb 2026: toewerken van schetsontwerp naar definitief landschappelijk ontwerp (inclusief participatieproces met klankbordgroep en brede participatiebijeenkomst).
• Feb 2026 : besluitvorming over ontwerp fase 1 en bijbehorende begroting door college van B&W.
• 2026: start planologische procedures (vergunningen en omgevingsplanwijziging) en aanbesteding
• 2027: Start realisatie fase 1
• 2028: Start realisatie fase 2
• 2029: Evaluatie basisscenario (mogelijke start doorontwikkeling evenemententerrein)
• 2029: Start realisatie fase 3 en 4
• 2034: Start realisatie fase 5

* alles onder voorbehoud van politieke besluitvorming

We zijn met grondeigenaren in gesprek om te bezien wat hun grond kan betekenen voor de ontwikkeling het recreatiegebied.