Eikenprocessierups

Gemeente Helmond bestrijdt al jaren de overlast, die door eikenprocessierupsen wordt veroorzaakt. Dit doen we preventief (in het voorjaar) en later in het jaar als er meldingen van overlast zijn.

Preventieve bestrijding

In het voorjaar worden eikenbomen preventief besproeid met een biologisch bestrijdingsmiddel, dat alleen schadelijk is voor de rupsen. Daarnaast verwijderen we in de maanden mei, juni en juli (naar aanleiding van meldingen) nesten en rupsen door ze weg te zuigen of te verbranden.

Nesten melden

Als u eikenprocessierupsen ontdekt in uw tuin of in de openbare ruimte, neem dan contact op met de gemeente. Ga vooral niet zelf bestrijden! Tijdens het bestrijden loopt u het grootste risico in contact te komen met de brandharen. De gemeente laat de rupsen en nesten op risicovolle plaatsen, ook in uw tuin, kosteloos op professionele wijze verwijderen. Mensen die eikenprocessierupsen aantreffen, worden verzocht dit aan de gemeente door te geven. Uiteraard kunt u uw melding ook doorgeven via ons meldpunt hieronder. Kies bij 'Waar gaat uw melding over?' voor 'ongedierte' en vervolgens voor 'eikenprocessierups'.

Als u een melding liever telefonisch doorgeeft, dan kan dat via telefoonnummer 14 0492.

Gezondheidseffecten

De brandharen van de eikenprocessierups kunnen de gezondheid van mensen en dieren bedreigen. Voordat de eikenprocessierupsen volgroeid zijn, ondergaan ze vijf vervellingen. Vanaf de derde vervelling krijgen de rupsen de eerste -voor mens en dier vervelende- brandharen. Algemeen verdwijnen de klachten binnen twee weken.

Bij ernstige klachten is het raadzaam contact op te nemen met de huisarts. Voor algemene gezondheidsvragen kunt u bellen met de GGD via telelefoonnummer 0900 - 36 86 868. Lees de veelgestelde vragen onderaan deze pagina voor meer informatie over klachten en wat u moet doen bij klachten. Ook vindt u informatie op de website van de GGD.

Meer informatie

Meer informatie over de eikenprocessierups en de bestrijdingsmethodes zijn te vinden in onderstaande folder en op de site van het RIVM. Voor gezondheidsvragen kunt u contact opnemen met de GGD via telefoonnummer 0900 - 36 86 868.

Veelgestelde vragen

Meldingen in de omgeving van een school, kinderdagverblijf of speeltuin hebben voorrang.

Ja, de laatste jaren zijn er steeds vaker meldingen van klachten bij paarden en honden door deze rups. Men vermoedt dat ook landbouwhuisdieren er last van kunnen hebben. 

Dieren nemen vaker grote aantallen brandharen op. Zij kunnen last krijgen van zwellingen van de tong en lippen, een ontsteking van het mondslijmvlies en ogen en ademhalingsproblemen. De dieren gaan speekselen en tranen. Honden kunnen slikklachten krijgen en gaan kokhalzen en braken. De schade in de bek kan ernstig zijn, in zeldzame gevallen sterft een deel van de tong af. Klachten van de huid zijn zeldzaam, omdat dieren een vacht hebben. 

Bij het zien van de genoemde verschijnselen is een snelle behandeling door een dierenarts belangrijk. De behandeling gaat zwelling, pijn en braken tegen. Als er brandharen in de bek zitten, dan moet deze uitgebreid gespoeld worden met water. Vaak duurt de behandeling meerdere dagen. Het duurt soms een paar weken voordat alle klachten verdwenen zijn. 

  • Voorkom elk contact van huisdieren met de rupsen en resten ervan, zoals met vrijgekomen brandharen en lege nesten. Vermijd gebieden waar gewaarschuwd wordt voor eikenprocessierupsen.
  • Ga na contact met de rupsen of brandharen het dier niet krabben of wrijven. Was of spoel de bek, de huid of ogen goed met water. Als blijkt dat het dier allergische klachten laat zien, dan is altijd het advies om contact op te nemen met de dierenarts. 
  • Laat paarden en andere landbouwhuisdieren niet onder of vlakbij (binnen 100 meter) eikenbomen met nesten grazen. Laat de nesten door een professional verwijderen.
  • Verwerk het gras onder bomen of vlakbij (binnen 100 meter) eikenbomen met nesten niet tot hooi. Dan kunnen brandharen niet via het hooi opgegeten worden. Ook verzorgers van paarden kunnen last hebben van heftig irriterende jeuk met rode bultjes op onbedekte huid bij het geven van dit hooi. 
  • Vermijd direct aanraken van de nesten.
  • Ga niet onder of in de buurt van een boom zitten waar de eikenprocessierups in zit. Brandharen kunnen met de wind tot wel 100 meter ver komen.
  • Sluit ramen wanneer brandharen de woning in waaien.
  • Hang de was niet buiten te drogen.
  • Laat speelgoed niet buiten liggen en houdt de zandbak zoveel mogelijk gesloten.

Ziet u een rups in uw huis, tent of caravan kruipen? Doe plastic handschoenen aan en pak de rups op met een natte tissue. Stop de rups met de tissue in een plastic zak, knoop deze dicht en gooi de zak in de container. 

Ga niet onder of dichtbij een boom zitten waar eikenprocessierupsen zitten. Brandharen kunnen met de wind tot wel 100 meter ver komen. De brandharen zakken met regen wel de grond in, maar veel haren blijven ook aan het gras vastzitten. Deze achtergebleven brandharen kunnen ook bij beter weer opnieuw problemen geven. Ook tijdens het maaien van het gazon en bij het opruimen van het gemaaide gras kunnen brandharen voor problemen zorgen wanneer er in de directe omgeving eikenprocessierupsen voorkomen.

Heeft u last van de brandharen bij het maaien van het gras? Neemt u dan beschermende maatregelen. Gebruik een mondkapje met P3 filter, zet een veiligheidsbril op en bedek de huid (trek plastic handschoenen en wegwerpoverall aan). Stop het mondkapje, de overall en de handschoenen na het grasmaaien in een plastic zak. Knoop de zak dicht en doe deze in de container.  

Larven van bijvoorbeeld gaasvliegen, sluipwespen en wantsen eten de rups. Ook verschillende vogelsoorten eten de rupsen graag, bijvoorbeeld kool- en pimpelmezen.

Het is beter om geen chemische bestrijdingsmiddelen te gebruiken, want dan verdwijnen ook andere rupssoorten. Bovendien kunnen de natuurlijke vijanden het bestrijdingsmiddel opeten. De Vogelbescherming Nederland vermoedt dat het spuiten van insectendodend middel op buxusplanten de toenemende sterfte onder koolmezen veroorzaakt. De mezen eten de (bespoten) rupsen uit die planten. En zo nemen de mezen het rupsengif in.

Natuurlijke bestrijding met koolmezen is niet de enige oplossing om de eikenprocessierups onder controle te krijgen. Een combinatie van maatregelen is nodig, zoals biologische bestrijding. 

Uw Reactie
Uw Reactie