Eikenprocessierups

Gemeente Helmond bestrijdt al jaren de overlast, die door eikenprocessierupsen wordt veroorzaakt. Dit doen we preventief (in het voorjaar) en later in het jaar als er meldingen van overlast zijn.

Preventieve bestrijding

In het voorjaar worden eikenbomen preventief besproeid met een biologisch bestrijdingsmiddel, dat alleen schadelijk is voor de rupsen. Daarnaast verwijderen we in de maanden mei, juni en juli (naar aanleiding van meldingen) nesten en rupsen door ze weg te zuigen of te verbranden.

Nesten melden

Als u eikenprocessierupsen ontdekt in uw tuin of in de openbare ruimte, neem dan contact op met de gemeente. Ga vooral niet zelf bestrijden! Tijdens het bestrijden loopt u het grootste risico in contact te komen met de brandharen. De gemeente laat de rupsen en nesten op risicovolle plaatsen, ook in uw tuin, kosteloos op professionele wijze verwijderen. Mensen die eikenprocessierupsen aantreffen, worden verzocht dit aan de gemeente door te geven. Uiteraard kunt u uw melding ook doorgeven via ons meldpunt hieronder. Kies bij 'Waar gaat uw melding over?' voor 'ongedierte' en vervolgens voor 'eikenprocessierups'.

Als u een melding liever telefonisch doorgeeft, dan kan dat via telefoonnummer 14 0492.

Gezondheidseffecten

De brandharen van de eikenprocessierups kunnen de gezondheid van mensen en dieren bedreigen. Voordat de eikenprocessierupsen volgroeid zijn, ondergaan ze vijf vervellingen. Vanaf de derde vervelling krijgen de rupsen de eerste -voor mens en dier vervelende- brandharen. Algemeen verdwijnen de klachten binnen twee weken.

Bij ernstige klachten is het raadzaam contact op te nemen met de huisarts. Voor algemene gezondheidsvragen kunt u bellen met de GGD via telelefoonnummer 0900 - 36 86 868. Lees de veelgestelde vragen onderaan deze pagina voor meer informatie over klachten en wat u moet doen bij klachten. Ook vindt u informatie op de website van de GGD.

Meer informatie

Meer informatie over de eikenprocessierups en de bestrijdingsmethodes zijn te vinden in onderstaande folder en op de site van het RIVM. Voor gezondheidsvragen kunt u contact opnemen met de GGD via telefoonnummer 0900 - 36 86 868.

Veelgestelde vragen

De eikenprocessierups is de larve van een nachtvlinder. Ze legt haar eitjes vooral in de toppen van eikenbomen. Daar overwinteren ze. Vanaf half april tot begin mei komen de eitjes uit. Na een aantal vervellingen komen groepjes rupsen samen. Zij vormen grote nesten op de stam en zijtakken van de eikenboom. Rupsen vervellen drie keer, waarna ze brandharen krijgen. De brandharen veroorzaken gezondheidsklachten. 

De brandharen van de eikenprocessierups geven klachten. De brandharen zijn zo klein dat u deze niet kunt zien. Bij contact met brandharen dringen ze gemakkelijk in de huid, ogen en luchtwegen. Dit veroorzaakt binnen een paar uur klachten zoals:

  • jeuk
  • bultjes of blaasjes op de huid
  • een rode huid
  • rode, dikke en soms ontstoken ogen

Soms lijken de klachten op verkoudheid:

  • een loopneus
  • kriebel in de keel hoesten
  • moeilijk slikken
  • kortademigheid

Sommige mensen reageren sterk op de brandharen en krijgen last van:

  • braken
  • duizeligheid
  • koorts
  • een algeheel ellendig gevoel

Hoe erg de reactie is, is voor iedereen anders. Komt u vaker met brandharen in contact? Dan kan het zo zijn dat u er heftiger op reageert. Ook dieren kunnen last krijgen van de brandharen van de eikenprocessierups.

a. Lichaam

Trek kleding waarin brandharen zitten voorzichtig uit en strip de huid zo snel mogelijk met plakband. Spoel daarna de huid en ogen af met lauw water. Probeer niet te krabben of wrijven. Meestal gaan de klachten vanzelf over binnen een paar dagen of weken. Heeft u erge jeuk? Dan kan zalf helpen. Vooral de zalven met menthol, aloë vera of calendula werken goed. Als dit niet helpt, ga dan naar de huisarts. 

b. Kleding

In kleding kunnen brandharen, door hun weerhaakjes, vast blijven zitten. Verwijder brandharen uit kleding door ze te wassen. Was de kleding zo snel mogelijk om te voorkomen dat de brandharen in andere kleding komt. Om de eiwitten in de brandharen af te breken is een temperatuur van 60 graden nodig. Is de kleding niet op deze temperatuur te wassen? Probeert u dan te wassen op een lagere temperatuur en controleer of u na het dragen van deze kleding opnieuw klachten krijgt. 

Eikenbomen met eikenprocessierupsen zijn te herkennen aan de specifieke nesten op de stammen of dikkere takken. De nesten zijn dichte spinsels van vervellingshuidjes, met brandharen en uitwerpselen. De rupsen gaan 's nachts in processie op zoek naar voedsel in de toppen van de boom. Grote groepen processierupsen kunnen een boom helemaal kaal vreten. 

Er zijn een aantal tips om last te voorkomen of beperken:

  • Ga niet onder, of in de buurt van een besmette boom zitten.
  • Bedek hals, armen en benen wanneer u naar een gebied gaat waar eikenprocessierupsen zijn.
  • Raak de rupsen, (oude) brandharen, spinselnesten en vervellingshuidjes niet aan. Leg uw kinderen uit waarom zij processierupsen niet moeten aanraken.
  • De brandharen van de eikenprocessierupsen zijn er tot ver in augustus. 
  • Wees bewust en probeer plekken met (oude) nesten zoveel als mogelijk te vermijden. 

Preventieve bestrijding in april/mei

Op locaties waar we grote aantallen rupsen verwachten, wordt de rups preventief bestreden met een biologisch middel. Dit middel is alleen gevaarlijk voor de rups en niet voor de mens. De rupsen gaan eraan dood, voordat ze brandharen krijgen. Vanwege de plaag in 2018  hebben we dit jaar tweemaal een preventieve bestrijding uitgevoerd. Bovenaan deze webpagina staat een PDF bestand met alle locaties die tweemaal preventief zijn bestreden.

Bestrijding vanaf week 21

Vanaf 20 mei is het eerste team gestart met het verwijderen van eikenprocessierupsen en nesten. Vanaf 11 juni is een tweede team gestart met de bestrijding. In verband met het grote aantal binnengekomen meldingen zijn er sinds woensdag 19 juni drie teams ingezet met hoogwerkers die tot 21 meter inzetbaar zijn. Ieder team is in een ander gedeelte van Helmond werkzaam. In 2018 was er één bestrijdingsteam voor heel Helmond. We bestrijden de eikenprocessierups door middel van opzuigen. Het overgrote deel van de rupsen wordt uit de boom gezogen. Op locaties waar de zuigmachine niet bij kan, worden de rupsen middels een fixeerstof en plukmethode verwijderd. Meldingen in de omgeving van een school, kinderdagverblijf of speeltuin krijgen altijd voorrang.

Wij registreren alle binnengekomen meldingen, maar vanwege het grote aantal binnengekomen meldingen kunnen we niet garanderen dat de melding binnen vijf (werk)dagen wordt opgepakt. Daarnaast worden meldingen van eikenprocessierupsen bij scholen, kinderdagverblijven en speeltuinen met spoed in behandeling genomen. Wij hopen daarvoor op uw begrip.

Het bestrijdingsmiddel voor de preventieve bestrijding is in principe ongevaarlijk voor mensen, maar wij willen geen enkel risico nemen. Ook is het ’s nachts vaker windstil, wat één van de voorwaarden is voor een succesvolle bespuiting. Doordat het werk ’s avonds en ’s nachts wordt uitgevoerd, kan dit voor omwonenden enige geluidsoverlast opleveren. Wij hopen daarvoor op uw begrip.

Het bestrijdingsmiddel dat gebruikt wordt voor de preventieve bestrijding is enkel schadelijk voor rupsen.

Een melding van eikenprocessierupsen kunt u maken door het online meldingsformulier in te vullen, kies voor de categorie ‘ongedierte’ of ‘groenvoorziening’ of door de melding telefonisch door te geven via 14 0492.

Uw Reactie
Uw Reactie