Veelgestelde vragen en antwoorden over PFAS
Kinderen kunnen in Helmond veilig buitenspelen. PFAS komt in heel Nederland in de bodem voor. De hoeveelheid PFAS in de grond in Helmond (ook in de buurt van de voormalige fabriek van Custom Powders) is volgens de richtlijnen laag genoeg.
Kijk voor meer informatie op de website van de GGD: https://ggdleefomgeving.nl/schadelijke-stoffen/pfas/.
Het RIVM gebruikt biomonitoring als onderzoeksmethode om te weten te komen hoeveel PFAS mensen in hun lichaam hebben. Met biomonitoring wordt bijvoorbeeld meerdere bloedmonsters geanalyseerd op gemiddelde hoeveelheden PFAS. Zo kunnen zij trends en ontwikkelingen herkennen en daarmee beleid evalueren. Lees meer over biomonitoring in het pfas-onderzoeksprogramma.
We hebben de GGD Brabant-Zuidoost gevraagd om te adviseren over zo’n biomonitoringsonderzoek onder Helmonders. Wij volgen hun advies om geen biomonitoringsonderzoek te doen. Een belangrijke reden is dat er in Helmond geen representatieve verzameling van oudere bloedmonsters is. Daardoor kan met nieuw onderzoek niet worden vastgesteld of inwoners in het verleden meer PFAS in hun bloed hadden of dat het is afgenomen sinds het stoppen van de uitstoot in 2018.
Ja, het is veilig om hier te zwemmen. U kunt wel PFAS binnenkrijgen als u gaat zwemmen, maar die hoeveelheid is klein vergeleken met de hoeveelheid PFAS die u al binnenkrijgt uit andere bronnen. Dit geldt ook als u daar vaak gaat zwemmen, zowel voor volwassenen als voor kinderen. Wij baseren ons op onderzoek van het RIVM uit 2019 en 2021. In 2024 heeft het RIVM een nieuwe toetsingswaarde voor PFAS in zwemwater vastgesteld. De concentraties PFAS in het water van de zwemplas Berkendonk ligt daar ruim onder.
Het RIVM heeft onderzoek gedaan naar de gewassen van de Delta volkstuinen. De gewassen kunt u veilig eten. Wel krijgt u iets meer PFAS binnen als u alleen uit de volkstuin eet in vergelijking met groente en fruit die u koopt in de winkel. U kunt blootstelling aan PFAS verminderen door het eten uit de volkstuin af te wisselen met het eten van groenten en fruit uit winkels en andere volkstuinen.
Ja, deze tuinen zijn gesaneerd en het is nu weer veilig om gewassen uit deze volkstuinen te eten.
Nee, dat is vaak niet nodig. Er zijn wettelijke regels die voorschrijven wanneer bij een aanvraag van een omgevingsvergunning een bodemonderzoek nodig is.
Wij adviseren desondanks om bodemonderzoek naar PFAS (incl. GenX) uit te voeren bij elke activiteit in de bodem, ook al is dat voor de omgevingsvergunning niet verplicht. Het is belangrijk om te weten of er PFAS in de grond of het grondwater zit, bijvoorbeeld om:
- Mensen die in de grond werken te beschermen tegen PFAS;
- Overtollige grond veilig af te voeren;
- Grondwater dat vrijkomt bij bouwprojecten veilig te lozen.
Als een bodemonderzoek verplicht is, dan moeten naast het standaard stoffenpakket alle parameters meegenomen worden die in gehaltes boven de achtergrondwaarden kunnen voorkomen.
Neem contact met ons op via 14 0492 of gemeente@helmond.nl
PFAS is een verzamelnaam voor fluorhoudende chemische stoffen (PFAS staat voor Per- en PolyFluorAlkyl Stoffen). PFOA, PFOS en GenX zijn fluorhoudende chemische stoffen die onder de groep van PFAS-stoffen vallen. PFAS zijn stoffen die door mensen worden gemaakt. Ze zijn brandwerend en stoten water en vuil af. PFAS worden al tientallen jaren gebruikt in bijvoorbeeld industriële processen en zitten in producten die we dagelijks gebruiken. Voorbeelden van deze producten zijn verf, blusschuim, pannen, kleding en cosmetica.
Het RIVM en het Informatiepunt Leefomgeving van de Rijksoverheid hebben een uitgebreide vraag- en antwoordlijst gemaakt. Hier vindt u meer informatie over deze stoffen, hoe ze zijn toegepast en de risico’s.
- Lees meer over PFAS en de mogelijke risico's voor gezondheid en milieu via het RIVM. Klik om naar de webpagina van het RIVM over PFAS te gaan.
- Lees de antwoorden van het Informatiepunt Leefomgeving op veelgestelde vragen over PFAS bij het hergebruik van grond. Klik om naar de webpagina van het Informatiepunt Leefomgeving over hergebruik van PFAS-houdende grond te gaan.
- Bekijk informatie van de GGD over PFAS in de leefomgeving en de gezondheidseffecten. Klik om naar de website van het GGD over PFAS te gaan.
- Ontdek in welke producten PFAS zit en hoe u blootstelling kunt vermijden. Ga naar de website waarzitwatin.
PFAS worden voor veel toepassingen gebruikt en kunnen vrijkomen tijdens productie en bij het dagelijkse gebruik van PFAS-houdende materialen en producten. Daarom worden ze in heel Nederland in het milieu gevonden. Dit noemen we “de achtergrondbelasting” en dit gaat over meerdere soorten PFAS-verbindingen.
In Helmond is er bovenop de landelijke achtergrondbelasting PFAS verspreid het bedrijf Customer Powder op industrieterrein De Weijer. Hier heeft men tot eind 2017 PFAS-houdende Teflon gedroogd. Bij het drogen zijn de PFAS-stoffen GenX en PFOA via de schoorsteen van de fabriek verspreid naar de omgeving. Hoe verder bij de fabriek vandaan, hoe minder van deze stoffen terug te vinden zijn.
In Nederland krijgen we via verschillende manieren PFAS binnen, zoals via voeding, drinkwater en consumentenproducten.
In Helmond is er PFAS in de omgeving terecht gekomen door activiteiten van een bedrijf in het verleden. In Helmond kunt u extra hoeveelheden PFAS binnenkrijgen door bijvoorbeeld:
- Het eten van zelfgekweekte groenten en fruit dichtbij de fabriek op en rondom het industrieterrein De Weijer;
- Het inslikken van water tijdens het zwemmen;
- Het eten van zelf gevangen vis. Daarom wordt het eten van zelf gevangen vis afgeraden.
Gebruikers van de volkstuinen aan de Sluisdijk en de Delta volkstuinen kunnen groenten en fruit blijven eten, deze tuinen zijn onderzocht en/of gesaneerd. Ook het zwemmen in Berkendonk is veilig, de concentraties PFAS in Berkendonk zijn lager dan de toetsingswaarde voor zwemwater.
