• Stad
  • Monumenten en archeologie

Monumenten en archeologie

Het grondgebied van Helmond heeft een ruim verleden. Boven en onder de grond is informatie te vinden over het verleden van de stad. Boven de grond is dit vaak zichtbaar aan bouwwerken, structuren en landschappen. Onder de grond vinden we op veel plekken overblijfselen in de bodem, die bewijzen dat er hier in het verre verleden al mensen leefden, woonden en werkten.

Cultuurhistorie is belangrijk voor de identiteit en leefbaarheid. In stand houden en zichtbaar maken van het erfgoed in de leefomgeving is daarom belangrijk. Dit doen we door aanwijzen en beschermen van monumenten boven de grond en door het in kaart brengen en onderzoeken van ons archeologisch erfgoed onder de grond.

Monumenten

Een monument is ‘een zaak die van algemeen belang wordt geacht vanwege zijn schoonheid, betekenis voor de wetenschap of cultuurhistorische waarde en daarom bescherming verdient’. In de meeste gevallen zijn monumenten bouwwerken, zoals bijvoorbeeld kastelen, kerken, woonhuizen, fabrieken en molens, maar ook andere zaken zoals bijvoorbeeld parken, (delen van) begraafplaatsen, archeologische terreinen en vervoermiddelen kunnen op een monumentenlijst staan.

Rijksmonumenten zijn gebouwen of objecten die nationaal van bijzondere waarde zijn. Deze worden aangewezen door de minister. Gemeentelijke monumenten hebben een waarde voor de geschiedenis van de stad. Deze worden aangewezen door het college van burgemeester en wethouders.

Monumenten in Helmond

In Helmond zijn er ongeveer 60 rijksmonumenten en ruim 200 gemeentelijke monumenten die worden beschermd vanwege hun cultuurhistorische waarde. Hieronder kunt u bekijken welke monumenten er in Helmond zijn. Alle rijksmonumenten met monumentbeschrijvingen zijn te vinden in het rijksmonumentenregister. De monumentbeschrijvingen van de gemeentelijke monumenten kunt u opvragen bij de gemeente.

Omgevingsvergunning monument

Als u een monument gaat restaureren, verbouwen of (gedeeltelijk) slopen, heeft u meestal een Omgevingsvergunning nodig.

Subsidie aanvragen

Als u een gemeentelijk monument heeft, dan kunt u bij de gemeente subsidie aanvragen voor een bijdrage in de kosten van onderhoud aan uw monument. Heeft u een rijksmonument? Voor instandhouding van rijksmonumenten heeft de rijksoverheid diverse subsidieregelingen beschikbaar. Informatie hierover vindt u op de website van de rijksoverheid

Archeologie

Archeologie is de wetenschap die alle aspecten van samenlevingen uit het verleden bestudeert aan de hand van de materiële resten die de mensen in het verleden hebben achtergelaten in de bodem, op het land en in het water. Veel van deze overblijfselen liggen onzichtbaar in de bodem opgesloten. Ook het grondgebied van Helmond heeft een ruim verleden. Op diverse plekken liggen overblijfselen in de bodem die bewijzen dat er hier al vanaf de steentijden mensen verbleven. Archeologisch onderzoek levert kennis op van de overblijfselen, de bewoningsgeschiedenis en de leefwijze in oude tijden. De resultaten van alle onderzoeken die in het verleden in Helmond hebben plaatsgevonden zijn in 2015 gebundeld in het boek 'Verwerkt Verleden: Helmond vanaf prehistorie tot nieuwe tijd'.

De waardevolle archeologische gebieden in Helmond zijn vastgelegd op de archeologische beleidskaart. Als er ontwikkelingen zijn in een van deze gebieden die leiden tot een bodemverstorende ingreep, dan kijkt de gemeente of archeologisch onderzoek nodig is.

Meer informatie

Voor meer informatie over monumenten kunt u contact opnemen met Nicole Vereijken of Sanne Polman via 14 0492 of gemeente@helmond.nl. Wilt u meer informatie over archeologie? Neem dan contact op met archeoloog Theo de Jong, dit kan ook via bovenstaande contactgegevens.

Wetgeving