Hoogspanningslijnen Brandevoort

Hier vindt u de laatste informatie over hoogspanningslijnen in Helmond.

Er is een nieuwe berekeningsrapportage opgesteld voor de magneetveldzones van de hoogspanningslijnen in Brandevoort. Maandagavond 11 juli 2016 ontvingen betrokken omwonenden een bewonersbrief over de nieuwe ontwikkelingen. Hieronder vindt u de meest gestelde vragen en antwoorden. Gestelde raadsvragen en antwoorden, en informatie over hoogspanningslijnen op andere websites vindt u bij het kopje 'Meer informatie'.

Hoogspanningslijnen en magnetische velden

  • Hoe zit het met (elektro)magnetische velden bij hoogspanningslijnen?

Hoogspanningslijnen veroorzaken zogenaamde elektromagnetische velden. Elektrische, magnetische en elektromagnetische velden komen van nature overal in het milieu voor. Bekende vormen van elektromagnetische velden zijn UV-stralen (zon) en infrarode straling (warme voorwerpen), maar ook zichtbaar licht. Elektromagnetische velden komen ook voor bij huishoudelijke apparaten. Elke elektrische lading veroorzaakt namelijk een elektrisch veld. Wanneer een lamp aangesloten is, ontstaat een elektrisch veld rond de kabel, zelfs als de lamp niet brandt. Je kunt het vergelijken met de druk in een tuinslang die aangesloten is, maar waarvan de sproeikop gesloten is. Het elektrisch veld wordt uitgedrukt in Volt per meter (V/m). Een magnetisch veld ontstaat wanneer elektrische ladingen zich verplaatsen. Wanneer een lamp brandt vloeit er stroom door de elektrische draad. Op dat moment ontstaat er naast het elektrische veld ook een magnetisch veld. Dit magnetische veld is afhankelijk van de stroom die door het draad vloeit. Het magnetisch veld wordt uitgedrukt in microtesla.

  • Heeft een hoogspanningslijn een hoge magnetische veldsterkte?

De wetenschap kijkt bij hoogspanningslijnen met name naar de magnetische velden, uitgedrukt in microtesla. Deze velden komen bij alle elektrische apparaten voor. Afhankelijk van de gebruikte afstand kent een haardroger een waarde tussen 0,1 en 2110 microtesla, een stofzuiger een waarde tussen 0,16 en 840 microtesla, een boormachine een waarde tussen 2,8 en 810 microtesla en een elektrisch scheerapparaat een waarde tussen 16 en 1560 microtesla. De magnetische veldsterkte van een hoogspanningslijn is op zijn hoogst ongeveer 10 microtesla. Hoe verder weg van het hart van de hoogspanningslijn, hoe zwakker het magnetische veld is.

Gezondheid

  • Leveren hoogspanningslijnen gevaar voor de volksgezondheid op?

Er is tot nu toe geen oorzakelijk verband aangetoond tussen de magneetveldsterkte (de straling) van hoogspanningslijnen en gezondheidsproblemen. Toch bestaan er in Nederland richtlijnen die aangeven hoe ver een woning van deze lijnen af moet liggen. Om eventuele risico’s zoveel mogelijk uit te sluiten. Dit heet het voorzorgsbeginsel van het ministerie van Infrastructuur en Milieu.

Landelijke regels en lokale toepassing

  • Wat is precies de Handreiking die het RIVM (Rijks Instituut voor Volksgezondheid en Milieu) uitgeeft?

De Handreiking is een methodiek om de magneetveldzone van een hoogspanningslijn te kunnen berekenen.

  • Staat die methodiek precies vast?

Nee, het is een ‘levend document’. De laatste jaren zijn er nieuwe versies verschenen. De meest actuele versie dateert van oktober 2015, dat is de versie Handreiking 4.1.

  • Hoe zit het precies met het voorzorgsbeginsel?

Het voorzorgsbeginsel houdt in dat zoveel als redelijkerwijs mogelijk is, voorkomen moet worden, dat gevoelige bestemmingen – waar kinderen tot 15 jaar dagelijks langdurig verblijven, zoals huizen en scholen – in de magneetveldzone van meer dan 0,4 ‘microtesla’ komen te  staan. Dit geldt vanaf oktober 2005 voor nieuwe bestemmingsplannen. De meeste EU lidstaten hanteren overigens veel minder strenge normen en gaan uit van een grens van 100 microtesla. De gemeente Helmond wil geen enkel risico nemen met de gezondheid van haar inwoners. Daarom is besloten om een berekeningsrapportage op basis van de nieuwe Handreiking 4.1 van het RIVM te laten opstellen. De gemeente is niet verplicht om bij elke nieuwe Handreiking van het RIVM een nieuwe berekeningsrapportage te laten opstellen.

  • Wat wordt bedoeld met de magneetveldzone?

Met de magneetveldzone wordt bedoeld de magneetveldzone van 0,4 microtesla. De magneetveldzone van 0,4 microtesla is de zone waar het jaargemiddelde magnetisch veld hoger dan 0,4 microtesla is of in de toekomst kan worden.

  • Geldt het voorzorgsbeginsel ook voor sportlocaties, speelplaatsen en recreatiegebieden?

Nee, het advies geldt alleen voor woningen, scholen, crèches en kinderopvangplaatsen, de zogenaamde gevoelige bestemmingen. Dit zijn locaties waar kinderen tot 15 jaar dagelijks langdurig verblijven.

  • Waarom worden de Handreikingen zo vaak aangepast? Is er dan toch twijfel over de schadelijkheid van het magnetische veld?

Nee, dat heeft niets te maken met nieuwe kennis over mogelijk invloed van magnetische velden op de volksgezondheid. Het RIVM past de Handreiking aan bij nieuwe technische inzichten over hoogspanningslijnen en de intensiteit van het magnetische veld. In de recente versie van de Handreiking wordt bijvoorbeeld rekening gehouden met tegenstelde stroomrichtingen door de hoogspanningslijnen (voorheen was dat niet zo).

  • Hoe ziet het Helmondse beleid er precies uit?

Formeel hoeven we als gemeente alleen te toetsen op een geldende Handreiking op het moment dat er een bestemmingsplan wordt vastgesteld; daarna niet meer dus. In Helmond willen we geen enkel risico lopen waar het de gezondheid van onze inwoners treft. Daarom hebben wij gezegd dat er geen enkele nieuwbouwwoning in Brandevoort in een magneetveldzone mag liggen, dus ook niet als het bestemmingsplan al eerder is vastgesteld.

  • Stel dat er over tien jaar weer een nieuwe Handreiking komt. Gaat u dan weer opnieuw berekeningen maken?

Die keuze zal het college van B&W dan moeten maken. Grote veranderingen verwachten we bij een toekomstige nieuwe Handreiking in ieder geval niet. Dat de berekeningen nu anders uitvallen heeft heel concreet te maken met de invloed van de bundeling van twee lijnen, de 150 kV en 380 kV-lijn.

  • Hoe onafhankelijk zijn deze berekeningen? Wie maakt deze eigenlijk en heeft deze partij geen eigen belang?

Adviesbureau Petersburg maakte de berekeningen voor de gemeente Helmond. Petersburg is een onafhankelijk adviesbureau, erkend door het RIVM.

  • Als de nieuwe Handreiking al een half jaar geleden is verschenen, waarom horen wij daar dan nu pas over? De nieuwe berekening had u toch al eerder kunnen maken?

Het college van B&W heeft eerst de nieuwe Handreiking bestudeerd en informatie ingewonnen. In maart 2016 besloot het college om een nieuwe berekeningsrapportage op basis van de Handreiking 4.1 te laten opstellen. Vervolgens is op basis van de uitkomst van de berekeningsrapportage nagegaan welke technische maatregelen noodzakelijk zijn om de magneetveldzone van 2 x 45 m te bereiken.

Situatie Brandevoort

  • Hoe groot is nu, op dit moment, de magneetveldzone in Brandevoort?

Tot nu toe, op basis van de vorige Handreiking, bedroeg de magneetveldzone in Brandevoort 2 x 45 meter (dus 45 meter aan beide zijden van de hartlijn). Het college heeft op basis van de nieuwe Handreiking een nieuwe berekening laten uitvoeren. Volgens deze berekening komt de magneetveldzone dan uit op 2 x 75 meter. Bij deze berekening is uitgegaan van de maximale belasting van de hoogspanningslijnen. Als we kijken naar de feitelijke belasting, gebaseerd op de stroomgegevens van eigenaar TenneT, dan is de magneetveldzone 2 x 50 meter.

  • Kan die zone de komende tijd nog variëren, afhankelijk van de hoeveelheid stroom die door de kabels gaat?

Ja, in theorie kan dat. Wij hebben van netbeheerder TenneT de transportgegevens (prognoses) ontvangen. TenneT verwacht dat de transportgegevens (hoeveelheid stroom) tot 2020 niet hoger wordt. De zone van 0,4 microtesla wordt berekend met behulp van de Handreiking en is een jaargemiddelde op basis van de belasting van de hoogspanningslijnen.

  • U kondigt technische oplossingen aan, maar dat duurt nog twee tot drie jaar. Is dat wel verantwoord?

Ja, dat is verantwoord. Die afweging hebben wij zorgvuldig gemaakt. De nieuwbouwwoningen zelf staan buiten de magneetzone. Daarom is van langdurig verblijf, een van de voorwaarden van het voorzorgsbeginsel, geen sprake. De betrokken bewoners en kopers nabij de hoogspanningslijnen zijn geïnformeerd.

  • Kan ik bezwaar maken tegen deze beslissing?

Netwerkbeheerder TenneT moet een omgevingsvergunning aanvragen voor het uitvoeren van de technische maatregelen. Hiertegen kunt u bezwaar maken.

  • U kondigt een technische oplossing aan. Waar bestaat die precies uit?

De combinatielijn bestaat uit twee lijnen. Een van deze lijnen, de 150 kV-lijn, gaan we verkabelen (ondergronds brengen). Verder worden geleiders in de 380 kV-lijn dichter bij elkaar gehangen.

  • Hebben kabels onder de grond geen magneetveldzone ?

Jawel, maar deze zone is behoorlijk smaller. Het voorzorgsbeginsel is niet van toepassing op ondergrondse hoogspanningslijnen.

  • Kan TenneT niet gewoon minder stroom door de hoogspanningslijnen laten gaan, en zo zorgen dat de magneetveldzone nóóit boven de 2x45 meter uitkomt waardoor technische aanpassingen overbodig zijn?

Nee, dat gaat niet. Netbeheerder TenneT moet ook in de verre toekomst kunnen voldoen aan de vraag naar stroom.

  • Wanneer starten de werkzaamheden en hoe lang duren die?

Wij gaan snel in gesprek met netbeheerder TenneT over de technische maatregelen, de kosten en de planning. Naar verwachting zijn de werkzaamheden binnen twee tot drie jaar klaar.

  • Hoe kom ik erachter of ik in Brandevoort in de magneetveldzone van 50 meter woon?

Alle mensen wiens tuin  in de magneetveldzone van 50 meter ligt, zijn persoonlijk geïnformeerd door de gemeente. Toekomstige bewoners worden door de verkoper van het huis/kavel geïnformeerd. Op deze kaart ziet u hoe uw woning ligt ten opzichte van de magneetveldzone van 2 x 50 meter:

Bekijk hier de kaart (pdf)

Meer informatie

Bijeenkomst 8 november 2016 georganiseerd door de gemeenteraad (Cacaofabriek):

Overige documenten:

U kunt ons bellen op 14-0492 als u nog vragen heeft.